Historie

 

In dit gedeelte van onze website kunt u lezen hoe onze school is ontstaan en hoe het de school vergaan is in de loop der jaren. Bron voor het onderstaande historisch overzicht is het herdenkingsboekje 'In Verwondering Omzien'. Het bestuur van de Vereniging tot Stichting en Instandhouding van Scholen met de Bijbel te Wapenveld heeft dit boekje uitgegeven in 1988 ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de Ds. Van Maasschool.

 

Van 1910 - 1913

De oprichting van de Schoolvereniging

Op 16 november 1910 spreekt Ds. S.J. Vogelaar van Groningen een Unie-rede uit, naar aanleiding van Spreuken 17 vers 2, voor degene die belang stelt in het Christelijk Onderwijs. Bij deze samenkomst zijn 23 personen aanwezig. Zij verklaren allen voorstander te zijn van de School met de Bijbel. Er wordt een vereniging opgericht tot Stichting en Instandhouding van Scholen met de Bijbel. De statuten en het huishoudelijk reglement worden

Klik op de foto voor een vergroting

besproken.

Men kiest tijdens de vergadering een voorlopig comité, bestaande uit de broeders Ds. B.F. van Maas als voorzitter, K. Liefers, A. Liefers, Jac. Visser Jzn., T. Disselhof als penningmeester, G. Eikelboom en J.W. Gelderman. Tijdens de vergadering wordt door het bestuur aan Ds. B.F. van Maas machtiging verleend om buiten Wapenveld geld in te zamelen voor de vereniging.

Op 5 januari 1911 worden de statuten en het huishoudelijk reglement vastgesteld oen ter Koninklijke goedkeuring verzonden, zodra een bestuur is gekozen door de algemene vergadering.

In de vergadering van 22 februari 1911 wordt het definitieve bestuur gekozen. Deze bestaat uit de volgende personen: Ds. B.F. van Maas (voorzitter), die toentertijd ook de functie van voorzitter van de schoolvereniging te Heerde bekleedde. Dit voorzitterschap heeft hij te Heerde waargenomen van 1902 tot 1912. Vervolgens worden benoemd tot bestuursleden: K. Liefers (2e voorzitter), T. Eilander, T. Disselhof (penningmeester), E.J. Kiezebrink (secretaris), D. Z. Maat en C. Dokter. Op deze vergadering zijn 40 leden aanwezig.

Een van de eerste daden van het bestuur is de aansluiting te verzoeken bij de Unie 'Een school met de Bijbel', zodat het organiseren van uniecollecten mogelijk wordt. Vervolgens het regelen om geld aan te trekken voor het stichten van gebouwen.

Op 7 december 1911 wordt besloten een lijstcollecte te houden en renteloze aandelen te verkrijgen voor een eventueel te stichten schoolgebouw. De opbrengst van de collecte bedraagt ƒ 2.428,75.

Op 29 februari 1912 vindt een vergadering plaats die van grote betekenis is voor de schoolvereniging. Men gaat over tot de aankoop van een terrein, gelegen aan de Kanaaldijk en de Lagestraat, voor de prijs van ƒ 1.500,-. Een noordelijk gedeelte van dit terrein wordt doorverkocht aan de Gereformeerde Kerk.

Op 9 mei 1912 verschijnt de architect op de vergadering met een schetstekening voor het bouwen van een twee lokalen bevattende school en onderwijzerswoning. Deze wordt na een kleine wijziging goedgekeurd. De architect wordt opgedragen de plannen verder uit te werken om tot aanbesteding over te kunnen gaan. Ook wordt op deze vergadering besproken om sollicitanten op te roepen: een hoofdonderwijzer met landbouwakte en een onderwijzeres met handwerkakte. Er wordt gerekend op 50 leerlingen.

Op 4 juni komt een drietal kandidaten in aanmerking als hoofdonderwijzer. Er zullen inlichtingen worden ingewonnen over deze drie sollicitanten. Tijdens de veradering van 13 juni wordt de heer T. Bergsma benoemd als hoofd van de school met ingangsdatum 1 januari 1913.

Op 4 augsustus 1912 worden de gebouwen aanbesteed: twee schoollokalen met een woning voor de prijs van ƒ 6.400,-. Als daarbij de grondkosten (die ƒ 1.500,- bedroegen) en de kosten van het schilderen (deze bedroegen ƒ 125,-) gerekend worden, dan zijn de totale stichtingkosten ƒ 8.025,- geweest. Aan giften, collecten en contributies is 4.230,25 gulden in kas, zodat ongeveer de helft moet worden geleend. De school is gebouwd door aannemer Boon uit Apeldoorn.

Op 9 september 1912 worden drie kandidaten opgemaakt voor onderwijzer. De voorzitter zal inlichtingen inwinnen en, zo vertellen de notulen, als een Hervormde en Gereformeerde tegen elkaar opwegen, heeft een onderwijzeres die tot de Nederlands Hervormde kerk behoort de voorkeur.

Op 12 september 1912 wordt door de voorzitter Ds. B.F. van Maas de eerste steen gelegd van de School met de Bijbel te Wapenveld in tegenwoordigheid van vele belangstellenden van het Christelijk Onderwijs.

Op 16 september 1912 wordt mej. G. Valk van Kampen benoemd tot onderwijzeres aan de school.

De notulen van 19 december 1912 vermelden dat het bestuur besluit dat de installatie van de heer Bergsma zal plaatsvinden op 27 december 1912 en de opening van de school op 2 januari 1913.

 

Uit het bovenstaande blijkt dat er zeer veel werk gedaan is. Een gedeelte van de onkosten wordt al door het Rijk betaald dankzij de onderwijswet tijdens het ministerie Kuyper. Maar in ieder geval moet men zelf voor grond en gebouwen zorgen die geheel uit eigen middelen moeten worden betaald.

Ds. van Maas heeft heeft geld ingezameld. Overal in het land waar hij spreekt wordt een collecte gehouden voor de school in Wapenveld. Wij denken hieraan terug met grote dankbaarheid en ook zeker aan het bestuur, dat zoveel gedaan heeft om een School met de Bijbel te mogen bezitten.

 

Van 1913 - 1963

De beginjaren en hoe het zich verder ontwikkelde

Op 2 januari 1913 is de school geopend. Door de toename van leerlingen besloot het bestuur in 1915 over te gaan tot de bouw van een 3e lokaal. Hoewel er sprake is van een Nederlands Hervormde School is het bestuur van mening dat geen van de ouders teleurgesteld mag worden als zij verzoeken om Christelijk Onderwijs voor hun kinderen.

 

In 1920 neemt het hoofd van de school, de heer T. Bergsma, ontslag om ergens anders een benoeming te aanvaarden. De heer W. de Boer van Rozenburg wordt benoemd in de ontstane vacature.

Klik op de foto voor een vergroting

De financiele situatie is niet rooskleurig. Er moet steeds met voorschotten worden gewerkt om op tijd de salarissen te kunnen betalen. Op de vereniging rust een behoorlijke schuldenlast. Hierover wordt steeds aantekening gemaakt in de notulen. Mede dank zij het bijzondere goed doorzicht en de zuiningheid, die niet ten koste gaat van het onderwijs, weet meester De Boer de financiele situatie zo te verbeteren dat na een aantal jaren baten aanwezig zijn. Hieraan heeft ook meegeholpen dat het openbaar en bijzonder onderwijs gelijk werden gesteld. Door deze gelijkstelling worden de salarissen van het onderwijzend personeel aanzienlijk verhoogd. Voor 1920 waren de salarissen bij het openbaar onderwijs ongeveer de helft hoger dan bij het Christelijk onderwijs.

 

Met meester de Boer heeft de school moelijke perioden doorgemaakt. Vooral in de periode 1940-1945. De oorlogsjaren zijn voor bestuur en personeel zware jaren. Men heeft tal van moeilijke beslissingen moeten nemen met betrekking tot vordering wegens inkwartiering, acties Winterhulp, Joodse kinderen, brandstoffenschaarste. In het bijzonder niet te vergeten dat het bestuur geweigerd heeft te gehoorzamen aan de eis, dat bij benoemingen van het personeel de overheid goedkeuring moet verlenen. Aan dit ingrijpen van de vrijheid van het Christelijk onderwijs besluit het bestuur niet te mogen voldoen.

Ouderavonden mogen niet meer gehouden worden. Het blad 'De School met den Bijbel' mag niet meer verschijnen. De school wordt tijdens de oorlog gevorderd. Men probeert door noodoplossingen het onderwijs zo goed mogelijk voortgang te laten vinden.

Klik op de foto voor een vergroting

 

Gedurende de jaren vinden de nodige mutaties plaats in het personeel. Het gaat te ver om deze hier op de site te benoemen. Door het de toename van leerlingen wordt in 1915, zoals reeds eerder aangegeven, besloten om een derde lokaal te bouwen. In 1930 moet zelfs een vierde lokaal gebouwd worden. Op 1 september 1959 wordt een kleuterschool opgericht met een aantal van 31 leerlingen. Deze kleuterschool is ondergebracht in de consistorie van de Gereformeerde kerk.

 

Van 1963 - 1977

Van de oude school naar de nieuwe

Snel na het 50-jarig jubileum in 1963 komen er plannen voor verbetering van de school aan de Kanaaldijk. Het sanitair voldoet niet meer aan de eisen. Een architect in Zwolle heeft zelfs de opdracht gehad voor een plan om de wc's grondig te verbeteren (in 1966). De inspectie geeft echter de aanzet voor de bouw van een geheel nieuwe school aan de westkant van het kanaal.

Klik op de foto voor een vergroting

In 1968 vindt de eerste steenlegging plaats door de oud-voorzitter W.D. van Dommelen. In het voorjaar van 1969 gaan de kinderen naar de nieuwe school. Op 5 juni in datzelfde jaar vindt de officiele opening plaats. De school krijgt de naam 'Ds. Van Maasschool' naar Ds. van Maas die in 1913 de eerste steen heeft gelegd voor de school aan de Kanaaldijk. De school telt dan 4 lokalen.

Al snel is de school weer te klein. De kleuterschool, begonnen aan de Kanaaldijk, was verhuisd naar de Oude Landbouwschool. Ook hier groeit het aan aantal leerlingen en voor een permanente school voor kleuters is dit gebouw ongeschikt. Er wordt besloten een vijfde lokaal aan te vragen voor de lagere school en een tweeklassige kleuterschool erbij te bouwen. Gezien de groei van de lagere school wordt door de inspectie en gemeente goedgevonden om een zesde lokaal erbij aan te vragen.

Op 19 maart 1973 worden de kleuterschool en de twee klassen van de lagere school officieel geopend. Het hele complex is gebouwd op de toekomstige verwezenlijking van de Basisschool.

 

Van 1977 - 1988

De Ds. Van Maasschool in een stroomversnelling

De laatste periode is er geen sprake van een oprichting of van het bouwen van een nieuw schoolgebouw. Deze periode wordt gekenmerkt door vernieuwing van het onderwijs.

Al in het begin van de jaren zeventig ontstonden begrippen als speelleerklas, leesmoeders en niveaugroepen. De drang van de ouders om mee te leven, mee te helpen en mee te praten werd gestroomlijnd door de invoering van ouderraden. Diverse traditionele scholen kozen voor moderne onderwijssystemen en gaandeweg begon iedereen te beseffen dat de 'lagere school' niet meer bestond.

U begrijpt dat al deze veranderingen, deels zelf gezocht, maar vaker door het Ministerie opgelegd, niet aan onze school voorbij gegaan zijn. In de loop der jaren is de Ds. Van Maasschool een moderne school geworden, waar het traditionele niet overboord gegooid is, maar waar wel uit de veelheid van moderne onderwijssystemen dat gekozen, wat goed voor de kinderen geacht werd.

Geen nieuw gebouw, wel nieuwe methodes, nieuwe vakken. Ook een andere sfeer tussen bestuurders en personeel, tussen kinderen en personeel, tussen ouders en school. Deze sfeer is van belang voor de kinderen, deze sfeer doet je iets. Alleen in een dergelijke sfeer gedijen opvoeding en onderwijs.

 

Klik op de foto voor een vergroting

Klik op de foto voor een vergroting

Klik op de foto voor een vergroting